Pieśni lasowiackie tym razem będą motywem przewodnim tarnobrzeskiej odsłony VI Festiwalu Kultury Lasowiackiej. Będą warsztaty, koncerty, a także degustacje potraw i zajęcia dla dzieci. Impreza odbędzie się 5 lipca na terenach zielonych nad Wisłą.
Najpierw poznają pieśni. Mowa o uczestnikach warsztatów śpiewu lasowiackiego, które ruszają w Tarnobrzeskim Domu Kultury już we wtorek 30 czerwca w ramach VI Festiwalu Kultury Lasowiackiej. Zajęcia poprowadzi artystka ludowa, regionalistka Zofia Dąbrowska. Uczestnicy poznają pieśni obrzędowe, kołysanki, weselne, ich oryginalne melodie i teksty. Warsztaty potrwają kilka dni, a ich finał odbędzie się 5 lipca.
Tego dnia na terenach zielonych nad Wisłą w Tarnobrzegu zabrzmią lasowiackie pieśni podczas wydarzenia „Echo się niesie po wodzie i lesie”. Na scenie wystąpi zespół Wydrzowianie, który zaprezentuje obrzęd „Darcie pierza” oraz pieśni lasowiackie. Wydrzowianie to zespół ludowy i obrzędowy, który istnieje od 1975 r. Prezentuje widowiska, dawne zwyczaje, obrzędy, godki i pieśni. Był wielokrotnie nagradzany w konkursach ludowych, m.in. na Ogólnopolskim Przeglądzie Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym, czy Wojewódzkim Konkursie „Ludowe Obrzędy i Zwyczaje” w Sędziszowie Małopolskim.
Będą też niespodzianki muzyczne. Krótki występ specjalnie na Festiwal przygotowuje zespół Ocicanki.
Tego dnia usłyszymy także wyjątkową wokalistkę, multiinstrumentalistkę Karolinę Matuszkiewicz, której na scenie towarzyszyć będą znakomici muzycy: Patryk Walczak – akordeon i Mateusz Szemraj – cymbały, oud. Karolina Matuszkiewicz od kilka lat jest zafascynowana pieśniami lasowiackimi. Zaczęło się od „Napolta ze mnie” – starej pieśni pochodzącej z naszego regionu, która artystkę zachwyciła. Później był występ w Stalowej Woli, a także dalsze poszukiwania dawnych lasowiackich melodii. W zeszłym roku w Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej razem z Zofią Dąbrowską zrealizowała swój autorski solowy projekt „Lasowiackie echo”.
– Wcześniej się spotkałam z panią Zofią na terenie skansenu gdzie opowiadała mi o pieśniach, ich znaczeniu, obrzędach, poprawności wypowiadania słów. Stąd też powstał pomysł nagrania płyty „Lasowiackie echo”, która już jest prawie gotowa. Ujęła mnie prostota, zawiłość melodii a jednocześnie głębia tekstów zawartych w lasowiackich pieśniach. Mój dziadek pochodzi z okolic Rzeszowa – co prawda nie z tych wsi lasowiackich, a rzeszowskich – jednakże bliżej mi się sercem zrobiło do tych terenów, gdy mogę wrócić w pieśniach do jego młodzieńczych czasów – mówi Karolina Matuszkiewicz.
Na koncercie w Tarnobrzegu artystka zaprezentuje ten sam materiał poszerzony o nowe interpretacje. Zaprosi także na scenę Zofię Dąbrowską oraz uczestników warsztatów, którzy zaśpiewają wspólnie kilka utworów. Pieśni przeplatane będą opowieściami o ich genezie, czy osobistymi refleksjami wykonawców. Przywołana także zostanie postać Marii Kozłowej i jej twórczość.
Podczas koncertów odbywać się będą animacje, gry i zabawy dla dzieci (w stylu dawnych zabaw) oraz otwarte i bezpłatne warsztaty rękodzieła z motywami lasowiackimi: tkackie i wykonywania serduszek ze skóry. Swoje drewniane zabawki, w tym słynne barwne koniki prezentować będzie Jan Dudziak – znany w regionie rzemieślnik i twórca ludowy. Pod jego okiem także będzie można wykonać sobie drewniane pamiątki.
Nikt też tego dnia nie będzie głodny. Swoje potrawy serwować będą koła gospodyń wiejskich. Będą także degustacje tradycyjnych lasowiackich dań. Będzie można skosztować zupy przypalanki przyrządzonej według dawnego przepisu przez zespół Ocicanki. Ta potrawa przyniosła im I miejsce w konkursie kulinarnym w Baranowie Sandomierskim przed paroma laty. Z kolei Stowarzyszenie Dolina Smaku częstować będzie chopciami lasowiackimi zapiekanymi na gałązkach jabłoni z sosem porowym.
Wstęp na koncert, warsztaty i inne atrakcje jest wolny. Początek wydarzenia o godz. 17.00.
Wydarzenie odbywa się w ramach VI Festiwalu Kultury Lasowiackiej, który rozpoczyna się właśnie w naszym regionie. Festiwal Kultury Lasowiackiej to organizowane przez Województwo Podkarpackie wielotematyczne święto kultury ludowej Lasowiaków, czyli grupy etnograficznej żyjącej na terenach dawnej Puszczy Sandomierskiej. Wydarzenia festiwalowe odbywają się w kilkunastu ośrodkach. Integrują one mieszkańców i turystów wokół poznawania charakterystycznych elementów lasowiackiej kultury, która – choć dotycząca minionych wieków – wciąż zachwyca unikatową formą i wyjątkową energią. Zaangażowane w Festiwal organizacje, instytucje i firmy, a przede wszystkim twórcy i pasjonaci, zapraszają na koncerty, jarmarki, pokazy, warsztaty, degustacje i wiele innych. Tarnobrzeski Dom Kultury jest jednym z operatorów od pierwszej edycji.
Szczegółowy program Festiwalu można znaleźć na stronie www.lasowiacki.pl
***
KAROLINA MATUSZKIEWICZ
Skrzypaczka, wokalistka, kompozytorka i multiinstrumentalistka w dziedzinie instrumentów smyczkowych i kolanowych. Gra na instrumentach: kemanche, suka biłgorajska, fidel płocka, kobyz, ravanhastam oraz gheychack. Absolwentka UMFC w Warszawie w klasie skrzypiec oraz absolwentka AM w Krakowie w klasie fideli kolanowych. Koncertuje w Polsce i Europie, ale także w Indiach, RPA, Wietnamie, Chinach, Tunezji, Rosji. Na stałe współpracuje z Nikolą Kołodziejczyk, Sutari i Karoliną Cichą. Aktualnie pracuje nad muzyką do gry „The Blood of Dawnwalker” dla Rebel Wolves. Współpracowała z zespołami Kapela ze wsi Warszawa oraz LemON. Grała w licznych projektach z prof. Marią Pomianowską i Gerardem Edery.
Jest laureatką wielu konkursów w dziedzinie muzyki tradycyjnej. Najnowsza niezwykle prestiżowa to Grand Prix oraz Nagroda Publiczności (Burza Braw) za wirtuozerię, duchową głębię i niezależność myślenia na Festiwalu Folkowym Polskiego Radia Nowa Tradycja 2026. Wcześniej także zdobywała laury na Turnieju Muzyków Prawdziwych w Filharmonii Szczecin, czy na Mikołajkach Folkowych w Lublinie.
W swoim dorobku artystycznym ma również liczne nagrania, w tym m.in. płyt, muzyki do animacji, spektakli, etnicznych brzmień do jednej z części gry „Wiedźmin” i wiele innych realizacji.
Wkrótce ukaże się nowa płyta „Lasowiackie echo”.
WYDRZOWIANIE
Wielopokoleniowy zespół folklorystyczny i obrzędowy z miejscowości Wydrza (gmina Grębów), działający od blisko 50 lat. Zespół początkowo był kapelą ludową. Mimo obowiązków w domu i na gospodarstwie, zespół poszerzał liczbę członków oraz zasięgi. Powstawały grupy taneczne, śpiewacze, zarówno dzieci, jak i osób starszych.
Zespół specjalizuje się w kultywowaniu tradycji lasowiackich, prezentując widowiska oparte na lokalnych zwyczajach. Jest laureatem konkursów i przeglądów ludowych, m.in. zajął III miejsce na XXXVI Wojewódzkim Konkursie Ludowe Obrzędy i Zwyczaje w Sędziszowie Małopolskim w 2024 roku.
ZOFIA DĄBROWSKA
Śpiewaczka ludowa, regionalistka i animatorka kultury tradycyjnej, od wielu lat związana z regionem lasowiackim. Od dzieciństwa zgłębia tradycyjny śpiew wiejski, ucząc się bezpośrednio od wiejskich śpiewaczek i śpiewaków oraz od swojej mistrzyni, wybitnej twórczyni ludowej Marii Kozłowej. Od 1997 roku występuje na scenie jako członkini zespołów ludowych, kapel i solistka. Jest założycielką Tarnobrzeskiej Grupy Śpiewu Tradycyjnego, prowadzi warsztaty, realizuje projekty dokumentujące i popularyzujące pieśni regionu lasowiackiego, a także gromadzi repertuar pozyskany podczas badań terenowych.
W swojej pracy dąży do przekazywania tradycji w sposób jak najbliższy dawnym wykonaniom wiejskim, zachowując autentyczne brzmienie, gwarę i styl śpiewu.
